Voor de jeugd die te oud was voor de zandbak en te jong voor een biertje op een terras, was er in het park altijd weinig te doen. De redactie van hetVondelpark.net heeft zich dat altijd aangetrokken, en in een bijeenkomst over het Beleidskader Gebruik Vondelpark in september 2008 stelden wij dit punt al aan de orde (Zie Herfst in het Vondelpark). Hoe groot het gewicht van zo'n spreekbeurt is, is gissen; maar opeens wordt er hard gewerkt voor deze vergeten groep...

Vorige week werd met een zware hijskraan de laatste hand gelegd aan een spectaculaire glijbaanconstructie bij de speelplaats aan de ingang van de Amstelveense Weg. Het is een dubbele glijbaan, een lage en een hoge. Om bij de hoge te komen moet je helemaal bovenin de toren klimmen, en dan glij je spiraalsgewijs naar beneden.

Verderop in het park zijn nog een paar projecten voor de grotere kinderen in ontwikkeling. Bij het kinderbadje is een stellage opgericht waar later schommels in worden opgehangen. De felblauwe kleur valt op: veel bezoekers vinden de kleur disharmoniëren in het park. Maar het is nog niet af. Als de werkzaamheden aan de schommelbaan worden hervat neem ik aan dat er nog een laagje verf overheen zal gaan.
Achter het kasteel trouwens, is al spontaan een mooi plekje ontstaan waar oudere kinderen met stokken hutten en andere constructies kunnen maken.

Maar het meest spectaculaire en ook meest omstreden project is de brugconstructie bij de Grote Speelweide. Het is de bedoeling dat daar een hoge brug komt waar de kinderen overheen kunnen lopen. Op het hoogste punt kom je bijna tot de kruinen van de bomen.
De brug ziet er erg avontuurlijk uit, lange palen steken uit de grond waarop op verschillende hoogtes platformpjes gemonteerd zijn. Je klimt dan steeds hoger, en op het hoogste punt komt een touwbrug, waarna je weer stapje voor stapje naar beneden klimt. Een revolutionair speelobject, maar als wij de eerste reacties van de parkbezoekers horen is het nog wel even wennen aan zo iets geweldigs!

Meer hierover later. Klik op Lees Meer... voor een kaartje.
Uw reactie over deze speelobjecten is welkom.

Na jaren komt er een eind in zicht van de renovatiewerkzaamheden in het Vondelpark. Stadsdeel Oud-Zuid begon in 1999 met deze laatste serie grootschalige werkzaamheden met het doel om het park te brengen in een toestand die waardig is met de status van een Rijksmonument.

Al eerder waren er grootschalige werkzaamheden om het druk bezochte en uiterst kwetsbare gebied van een ondergang te redden. In 1987 bijvoorbeeld, heb ik samen met anderen de Vereniging Vrienden van het Vondelpark opgericht met als een van de hoofddoelstellingen het kritisch begeleiden van de restauraties die toen plaats vonden, en vanwege het grootschalige karakter veel onrust onder de omwonenden veroorzaakte.

Deze afgelopen renovatie echter was het meest ingrijpend van alle renovaties daarvoor. Het genius achter de hele operatie was een landschapsarchitect, Quirijn Verhoog, die zich al die tijd volledig aan dit project gewijd heeft. In onze contacten bleek hij niet alleen een groot expert te zijn op het gebied van de Hollandse Landschapsstijl, hij was ook goed ingelezen in het werk van Zocher, en straalde een enthousiasmerende visie uit over de herinrichting van het Vondelpark.

Onder zijn leiding werd het park getransformeerd in een echt Rijksmonument. De meeste werkzaamheden vonden onder de grond plaats: verbetering van de kwaliteit van de grond zodat het steviger wordt en de afwatering verbetert, drainage die voor een goede afwatering zorgt en toch niet de grond zal verdrogen bij weinig regen, en steviger verankering van nieuw te planten bomen.
Een andere onzichtbare verandering is het waterbeheer. Een rigoureuze omleiding van de waterstromen door het park zal de waterkwaliteit aanzienlijk laten verbeteren.
Ook de natuurwaarden van het park zijn versterkt. Aan de hand van een inventarisatie van de heer Haak in de jaren '60 is gepoogd grotere variatie in het planten en dierleven te krijgen. Onder andere door houtwallen en diervriendelijke lage oevers aan te brengen. Resultaat van dit werk is al goed te zien in de Koeweide.
En het meest in het oog springende is wel de herinrichting van het park. De nieuwe loop van de paden, en het herstel van oude zichtlijnen; geheel teruggebracht volgens de visie van Zocher. Het drukke gedeelte -aan de stadskant- is wat robuuster uitgevoerd, dan het stille gedeelte dat kwetsbaarder is en gevarieerder is geworden.

De laatste werkzaamheden zullen zijn het terugzetten van de kunstwerken die op dit ogenblik nog gerestaureerd worden, en op langere termijn zien we het nieuwe parkmeubilair verschijnen.

Het openingsfeest vindt plaats op 28 februari, en voor een select gezelschap zullen in de Vondelkerk enkele toespraken gehouden worden, gevolgd door een begeleide wandeling. Tijdens deze wandeling zal het Vondelpark officieel geopend worden door de onthulling van het Vondelbeeld.

Wat hebben de Eiffeltoren, het Atomium en de ingangspoort aan de Stadhouderskade gemeen?

Ze zijn allen overgebleven uit een Wereldtentoonstelling. De ingangspoort was ooit de toegang tot de Koloniale Tentoonstelling, gehouden op het Museumplein in 1883, en is daarna verplaatst naar de huidige plek.
Een aantal jaren geleden was de poort al ernstig versleten, en toen werd er al een restauratie uitgevoerd. Daarbij werd graffiti verwijderd, en het beeld van de Amsterdamse Stedenmaagd bovenop de middelste sokkel opgelapt. Het beeld is gemaakt van een zandsteen die niet bestand is tegen de milieu-uitdagingen die het drukke moderne verkeer oplegt, en was aardig aan het verbrokkelen. Deze restauratie was niet erg fraai uitgevoerd. Stukjes van het beeld waren vervangen met een veel lichtere soort steen. Vooral de nieuwe neus contrasteerde erg met het donkerder hoofd. Het was geen gezicht.

Al lange tijd is de laatste restauratie aan de gang: het ijzerwerk is afgemonteerd en wordt opgeknapt, ook zijn enkele stukken steen van de poort schoongemaakt of zelfs geheel vervangen. Het opvallendste werk, het wegtakelen van de Stedenmaagd, haalde alle regionale nieuwsmedia. De gehavende dame wordt in zijn geheel vervangen door een replica van een duurzamer soort steen, en het origineel wordt in een archief ondergebracht. Naar verwachting wordt in mei 2010 het nieuwe beeld geplaatst.

Verderop in het park worden op verschillende plaatsen andere monumenten gerestaureerd. Onder de Vondelbrug (van Bearlestraat) zijn ook twee versleten beelden van Hildo Krop, een jongen en een meisje, uit de nissen gehaald om opgeknapt te worden. In het Rosarium is de herinneringsbank aan de oprichters van het park weggehaald om gerestaureerd te worden. Zie hierover verde het artikel Heroprichting van de Oprichtersbank.

Zie ook onder het Menu Fotos een fotoreportage van de operatie.

Laatste nieuws

Halverwege juni 2010 is de Stedenmaagd weer stilletjes herplaatst. Dit nieuwe beeld is veel lichter van kleur geworden. Het oude exemplaar is opgeslagen in het Amsterdams Historisch Museum.
Ook zijn de letters 'Vondelpark', aan de toegangshekken opnieuw verguld.

Eind september 2009 werd de laatste grote fase van de renovatie in het Vondelpark afgerond. Dit was het gebied ruwweg vanaf de van Eeghenstraat tot aan de PC Hooftstraat, dat enkele maanden lang met hekken afgesloten was. Deze opknapbeurt behelsde dezelfde werkzaamheden als bij de andere renovatiebeurten waarover wij al eerder berichtten: Betere afwatering langs de paden, en verbetering van de lemen voetpaden, werk aan de grasmat en de bosschages, hier en daar werd een fundament gelegd voor een nieuwe boom, en ter afsluiting werden alle fietspaden van een nieuwe plak asfalt voorzien.

Tegelijkertijd werd het beeld van Vondel aangepakt. Nergens in het park is duidelijker te zien hoe snel de grond inklinkt. Nog maar een paar jaar geleden werd een berg zand aangebracht zodat de bakstenen fundamenten van het beeld niet meer zichtbaar waren, maar enkele maanden daarna al begon de grond eronder in te klinken, en de zandlaag te verschuiven zodat de baksteentjes weer zichtbaar werden.
Nu wordt de ophoging rond het Vondelbeeld wat beter aangepakt. Een betonnen rand rond het beeld moet de verschuiving van het zand dat wordt opgebracht verhinderen, -de rand gaat tevens dienen als zitbank. En de natuurstenen sokkel met de bakstenen fundering wordt ook aangepakt. Zie de werkzaamheden op de foto.

Ook is men nog bezig op het terrein van het Openluchttheater (VOLT). Daar wordt de afwatering verbeterd, en dan komt hier ook een plak verse asfalt. Tijdens de renovatie daar is het terrein afgesloten, maar je kunt eromheen via het paadje achterlangs.

Zondag 18 oktober moet het park vrij toegankelijk zijn in verband met de Amsterdamse Marathon, en daarna volgen een paar kleinere restauraties, te beginnen bij de ingang Amstelveenseweg, bij de Vondeltuin. De ingang van de Amstelveenseweg wordt dan afgesloten tot midden december 2009.

Laatste Nieuws

Het was te verwachten dat het nauwe weggetje naar de ingang Oranje Nassaulaan helemaal vol zou lopen met sluipverkeer. Kennelijk heeft men gemeend dat dit een onwenselijke situatie is, want vanaf vandaag -donderdag- werd het toegangshek gesloten.

Inmiddels is de ingang weer geopend, alleen de hoofdingang aan de Amstelveense Weg is nog afgesloten

De natuurstenen bank die op de betonnen ring om het beeld wordt geplaatst wordt op dit ogenblik gemaakt door een Hoorns natuursteenbedrijf. De bank bestaat uit 65 blokken Belgisch blauw hardsteen, en zal in totaal 85 ton wegen.

Afgelopen week werd het gedeelte van het park tussen het Groot Melkhuis en het Blauwe Theehuis na de ingrijpende restauratie weer geopend. Wij berichten al eerder over de werkzaamheden in dit artikel. Het is wel even wennen met een boom midden in de weg, en ook het gitzwarte autobahn-zoab detoneert nogal in het park. Verder niets dan lof over hoe het park er hier nu uitziet.

De werkzaamheden aan de Grote Speelweide zijn nog in volle gang, en dit gedeelte is nog afgesloten.

Nu wordt er gewerkt aan het obscure fietspaadje langs de Picassoweide. Dit fietspaadje is er nog niet zo lang, en het ontstaan ervan kan ik me nog goed herinneren. Voordat dit fietspad er was, waren de fietsverbindingen tussen Overtoom en Koninginneweg problematisch. Iedereen fietste over de voetpaden. Het stadsdeel wilde paal en perk stellen, en kondigde aan de politie er te laten bekeuren. Ik zat toen nog in het bestuur van de Vrienden van het Vondelpark, en we wezen op het gebrek van adequate fietsverbindingen. Na lang gesteggel kwamen we tot het compromis het voetpad langs de Picassoweide te laten asfalteren en te promoveren tot fietspad. Het smalle fietspaadje was zo'n succes, dat de bekeuringsactie is afgeblazen.

Al meteen werd duidelijk dat dit fietspaadje geen goede oplossing was. Het is te smal, en voetgangers ondervinden hinder van de fietsers. En er zitten twee onoverzichtelijke bochten in.

Nu wordt het fietspaadje verlegd en met een sierlijke Zocheriaanse krul dwars over de weide en door de bosschages gevoerd richting Groot Melkhuis. De voetgangers krijgen nu hun eigen voetpad, zodat daar geen conflicten meer zijn. Voor het fietspad zijn al eerder een paar jongen kastanjes enige tientallen meters verplaatst (foto).
Verdere werkzaamheden aan de Picassoweide is het verleggen van de bosrand aan de oostzijde.

Afgelopen vrijdag werd in het architectuurcentrum Arcam door de jury het beste ontwerp van de ontwerpwedstrijd voor het Vondelparkmeubilair bekendgemaakt.

De wedstrijd loopt al lange tijd. In september 2007 kondigden we de inschrijving voor de wedstrijd aan [1], en in augustus 2008 was er een tentoonstelling van de genomineerde ontwerpen, wij publiceerden onze eerste indruk erover [2].

Het verkozen ontwerp -van Anouk Vogel- bestaat slechts uit drie objecten. Een bank (zie foto), een kiosk en een lantaarnpaal. Het moeilijkste onderdeel, een ontwerp van een degelijke prullenbak, ontbreekt helaas.
De bank doet denken aan aan de Art Deco bankjes in de Parijse parken. maar hier is het van alle finesses ontdaan en verworden tot een soort van Anton-Pieck-stijl, met kronkelende takjes en diertjes erin. Als die rare ornamenten worden weggelaten, en het voor kleine kinderen gevaarlijke gat tussen rugleuning en zitting wordt opgevuld, zou het een passend model voor het park worden.
-Maar ja, dan zijn we weer terug bij het ontwerp van de bankjes die er nu al staan.

De kiosk doet denken aan aan een kubus met een camouflagenet erover. Voordeel is dat het niet opvalt, en de buitenkant niet interessant is voor grafitty spuiters en poster plakkers.

Het derde object, de lataarnpaal, is bijzonder omdat het de enige is van alle inzendingen die klassiek van boven naar beneden schijnt vanaf een licht gekromde paal.
Bovenin iedere paal is een ornament in de vorm van een plant, vogel, of ander dier. Van ons hoeft dat ook niet. Ons voorstel is bovenin de mast een zitstokje aan te brengen, zodat er vaak een echte vogel aan te treffen zal zijn.

Vlak nadat de jury haar uitgebreid gemotiveerde uitslag bekend had gemaakt, werd de wethouder -Paul van Grieken op het podium ontboden om publiekelijk te verklaren het winnende ontwerp ook daadwerkelijk in het park toe te passen. Paul zegde hierop toe een prototype van de vogelbank enige tijd in het park te plaatsen om te zien hoe het in de praktijk zal uitwerken. Daarbij liet hij doorschemeren dat een aanpassing aan het ontwerp mogelijk is.

We zijn benieuwd en kijken uit naar het eerste vogelbankje.

Al een paar maanden lang is een groot gedeelte van het Vondelpark hermetisch afgesloten in verband met een nieuwe fase van de restauratie van het Vondelpark. Afgelopen zomer werd het noordwestelijk gedeelte van het park afgesloten voor grote en ingrijpende werkzaamheden. Daar werd al eerder over bericht. Nu is het gedeelte tussen het Groot Melkhuis en de Vondelkerk aan de beurt, en ook de Grote Speelweide. Helemaal onderaan is een kaartje opgenomen waarin het werkgebied is aangegeven.

Het hele gebied gaat grondig op de schop. De gazons worden verbeterd en er komt nieuwe drainage in, de paden worden verlegd naar een patroon dat beter past bij het originele ontwerp van Zocher, en de bosschages worden vernieuwd.

De hoofdopzichter, Koos Veltman, nodigde de redactie uit voor een wandeling langs de werkzaamheden...

Afgelopen week zijn in een vrij omvangrijke operatie drie platanen die voor het Paviljoen stonden, verplaatst.

Dit is gebeurd in het kader van de grootscheepse renovatie van het Vondelpark. Begin afgelopen week is begonnen de bomen uit te graven, op de foto ziet u dat diepe gleuven om de bomen gegraven werden. Op hetzelfde ogenblik werden even verderop drie gaten gegraven waar de bomen in geplaatst zouden worden. Met een kraan zijn de bomen losgetrokken en naar hun nieuwe locatie gebracht. Twee van de bomen staan in de tuin van het paviljoen, en een staat aan de nieuwe Huygensvijver.

De verhuizing van de bomen stonden al vele jaren op de agenda. In mijn tijd als bestuurslid van de Vrienden van het Vondelpark is dit punt vaker op de agenda geweest. Een argument voor het weghalen van de bomen was het herstel van de zichtlijn. Een aspect van de Engelse Landschapsstijl zijn de verrassende doorkijkjes. Wandelaars door het Vondelpark zouden af en toe geconfronteerd moeten worden met een interessant vergezicht, meestral eindigend op een markant gebouw. Hier was de bedoeling van de ontwerper van het park dat men vrij zicht kreeg op het Paviljoen van over het water. De bomen, die later zijn aangeplant horen dus niet thuis in het concept van Zocher.

Niet iedereen is een voorstander van het openbreken van de originele zichtlijnen in het park. Er is een grote groep mensen die zich principieel stellen tegen iedere kap of verplaatsing van bomen in het park. Hier heeft men dus gekozen voor de originele zichtlijn, en het park is er hier een stuk op vooruitgegaan.

De werkzaamheden in deze hoek zijn trouwens nog niet afgelopen. Bij de volgende renovatiefase zal de stoeprand worden weggehaald, en de voortuin van het Paviljoen -dat nu nog een kale asfaltplaat is, opgeknapt worden. Op de lange termijn heeft de stichting die nu bezig is met de aanleg drinkwaterfontein plannen om de voorgevel van het paviljoen op te knappen. Onder andere zal de originele trap naar het balkon weer teruggebracht worden.

Speerpunt van de inmiddels afgeronde werkzaamheden rond de Platanenlaan en het Rosarium was de te verbeteren ontwatering. Veel is geïnvesteerd in de ondergrondse ontwatering langs de grotere wegen en in enkele weides. Ook is de laan tussen het kinderbadje en de voederplaats verhoogd.

En dan ontstaat er een nieuw laagste punt, zoals hier de ingang naar het kinderbadje tegenover het Rosarium. Bij iedere flinke regenbui staat het paadje over de hele lengte onder water. Een beetje zuur natuurlijk, omdat nog zo verwacht werd dat hiermee alle vormen van wateroverlast verholpen zouden worden.

Inmiddels is het ongemak deels opgelost door het weggetje op te hogen met een dikke laag zand.

In het voorjaar en zomer van dit jaar werd het gebied rond de Platanenlaan gerestaureerd, nu is het gedeelte rond tennisclub Festina en het Theehuis aan de beurt. Ook wordt de Grote Speelweide opgeknapt.

Ook hier is het hele werkterrein omgeven door een groot hekwerk. Festina en het Theehuis zijn via een nauw paadje tussen de hekken te bereiken.
De werkzaamheden betreffen betreffen voornamelijk het opknappen van de paden, het snoeien van de bosschages en het opknappen van de grasvelden.

Vooral het grasveld van de Grote Speelweide krijgt een flinke opknapbeurt. Het terrein was slechts een paar jaar geleden al grootscheeps gerenoveerd door de bovenste grondlaag af te graven en te vervangen met een beter waterdoorlatende laag, en er is een glooiing aangebracht om het regenwater beter af te kunnen voeren. Kennelijk was dit onvoldoende, nu wordt alles weer overhoop gehaald om een drainagesysteem aan te brengen.

Ook de grasvelden bij de ingang Vondelstraat worden opgeknapt. Het was de bezoeker al tijden een doorn in het oog om te zien dat deze veldjes in een modderpoel veranderd waren door fanatieke voetballers die iedere week op hun kicksen hun Vondelparkcompetitie spelen. In plaats van deze vandalen terecht te wijzen en naar een sportclub te sturen, krijgen ze maar liefst drie kunstgrasveldjes cadeau.

De werkzaamheden duren tot het eind van het jaar.

Klik op 'Lees meer...' voor een kaart met het betroffen gebied.