Op 28 juni 2009 vond in het paviljoen van het IVN in het Amstelpark de feestelijke opening plaats van het natuurpad. In een bomvolle zaal hield Laura Kelly, een van de IVN-natuurgidsen in opleiding, een voordracht over de educatieve elementen van dit gebied. Na de presentatie waren er bloemen voor alle IVN-natuurgidsen in opleiding die meegeholpen hadden aan de ontwikkelingen. Een uur later zouden zij hun diploma voor IVN-gids ontvangen.

Het Natuurpad loopt nu nog door de Koeweide, maar wordt later uitgebreid richting Schapenweide. Veel meer informatie is te vinden op deze pagina. De natuurgidsen hebben een aantal rugzakjes samengesteld met apparaatjes en boekjes om deze natuur te verkennen. Op een kraampje vlak voor het bezoekerscentrum van de IVN werd voor een breder publiek het natuurpad gepresenteerd. (zie foto).

Het natuurpad is alleen te bezoeken onder leiding van een gids. Heeft u belangstelling het natuurpad langs de Koeweide te bezoeken, of uw kinderen via het educatieve programma kennis te laten maken met de natuur aldaar, kunt u zich inschrijven voor de eerstvolgende rondleiding of cursus bij Somicha Bouzitoun.

Van Paul Koene ontving ik een serie foto's. Met de beide jongen gaat het goed. Ze groeien als kool.
Behalve het voer dat ze van mensen krijgen, eten ze ook voer uit het wild. Op deze foto zie je een dier met pootjes op het menu staan. Volgens Paul is dit een salamander, het zou ook gewoon een kikker kunnen zijn.

Meer foto's over dit nest in de fotogalerij.

Op vrijdag 19 juni om 13.30 uur wordt tegenover het paviljoen Vondelpark op een feestelijke wijze de drinkwaterfontein heropend. De onthulling zal plaatsvinden om 14 uur door onze burgemeester Job Cohen, en vervolgens wordt het overgedragen aan Paul van Grieken, wethouder van stadsdeel Oud-Zuid.

Deze drinkwaterfontein is een replica van een fontein gebouwd door Pierre Cuypers die op ongeveer dezelfde plek stond. Het water uit deze bron was van uitstekende kwaliteit, omdat dit Duinwater was, in tegenstelling tot Vechtwater, waar het grootste deel van de stad het moest mee doen. De populaire fontein werd al gauw Kraantje Lek genoemd, of soms het Roomse fonteintje.
De laatste naam dankt de fontein aan het feit dat Cuypers katholiek was. Hij was ook de architect van de nabijgelegen kerk, het Rijksmuseum en het Centraal Station.

Ergens in de jaren '40 werd de oude fontein wegens bouwvalligheid gesloopt.
Robert Reinders Folmer, voormalig voorzitter van de Vrienden van het Vondelpark, ontdekte in een boekwinkel een prentbriefkaart met een afbeelding van de fontein, en meteen was het idee geboren dit monumentje terug te plaatsen.
Helaas was er niets meer van over, en daarna kwam het plan een replica van de fontein te maken. Hiervoor werd een stichting opgericht. Na een donatie van een reclamebureau werd het mogelijk een architect in te huren, en met de bouwtekeningen werd verder gezocht naar sponsors. Dit werden aannemers en een waterleidingbedrijf, die hun bijdrage ook in natura leverden. Op de foto de fontein in aanbouw.

Laatste nieuws

Foto's van de opening zijn te zien op flickr.

Klik op Lees meer... voor een kaartje met de locatie.

Op zondag 7 juni 2009 begint het Vondelpark Openluchttheater het nieuwe seizoen met een concert van New Cool Collective en optredens van onder andere Izaline Calister en Renske Taminiau. Het is de openingsdag van een seizoen dat duurt tot en met 23 augustus. Naast dans, cabaret en muziek is er dit jaar extra aandacht voor klassieke muziek op de zondagmiddag. Het Openluchttheater heeft gastprogrammeurs Lucky Fonz III en Big Boy Caprice gevraagd een middag samen te stellen. Op 14 augustus is er een eigen productie te zien in en rond het theater, Ramayana, gebaseerd op het klassieke Indiase epos.

Het programma bestaat dit seizoen uit dans op de vrijdagavond, een divers programma op zaterdagmiddag en zaterdagavond, een klassiek lunchconcert op de zondagmiddag en populaire muziek op de zondagnamiddag. De toegang is gratis.
Klik op het menu-item 'Links' voor een link naar de website van het openluchttheater voor het volledige programma. Of kijk op de borden bij alle ingangen van het Vondelpark.

Vorig jaar zag het er even naar uit dat de subsidies voor het openluchttheater stopgezet zouden worden. Dat kwam door een negatief advies van de Amsterdamse Kunstraad. Hierdoor ontstond bij de organisatie erg veel onrust, maar al gauw werd -zoals iedereen kon verwachten- een nieuwe geldschieter gevonden, en kunnen de optredens ook dit jaar weer gewoon doorgang vinden.

Op steeds meer plekken in het Vondelpark veranderen bomen opeens van kleur. Wat de vorige dag een normale gezonde boom leek, kan nu helemaal zilver gekleurd zijn.
De kleur wordt veroorzaakt door het spinsel van de rupsen van de stippelmot. Binnen korte tijd zit dit spinsel als een vlies om de boom. En eronder zie je dan duizenden rupsjes heen en weer kruipen.

Het ziet er allemaal heel griezelig uit. Ik zag iemand huiverend naar het tafereel kijken, en zij noemde het "Cristo-in-Hell"; refererende naar de kunstenaar Cristo die zich ook bezig houdt met het inpakken van grote dingen.

Maar is dit wel zo schadelijk voor de bomen?

Over een paar weken verpoppen de rupsjes zich, en vliegen daarna als een grijs-wit motje met zwarte stippels weg. Het web verdwijnt, en de boom blijft bladloos achter. Maar gelukkig heeft de boom er weinig last van, het vormt nieuwe knoppen en de rest van de zomer zit het volop in het blad.
Voorwaarde wel is dat de boom gezond moet zijn. En helaas zijn dat er weinigen in het Vondelpark. Een wilg bij het Theehuis die jaar op jaar te kampen had met de stippelmot brak tijdens een niet zo'n zware storm onverwacht en viel om.

Er bestaan verschillende soorten stippelmotten, en iedere soort heeft voorkeur voor zijn eigen boom. In het park zie je dat de wilgen het meest zijn aangedaan. Rupsen die uit een wilg vallen zullen liever de hongerdood sterven dan een ander blaadje te moeten eten.
Het spinsel wordt door de rupsen gemaakt om zich te beschermen tegen vogels. Toch weten vogels ongeveer eenderde van de rupsen te vangen voor dat ze als mot uitvliegen, een belangrijke voedselbron dus.

Deze foto is gemaakt bij de brug bij de Vondelstraat. Rupsen die zijn afgedwaald op de brug zijn al begonnen de brug in te spinnen. Wie weet hebben we binnenkort onze eigen 'Cristo-in-hell ingepakte brug'!

Laatste Nieuws

Verschillende bronnen melden de komt van de processierups in het Vondelpark. We gingen meteen op onderzoek uit, maar konden de bron van de berichten niet vinden.
Wel melden enkele websites de aanwezigheid van de processierups in het Rembrandtpark en het Vondelpark, maar illustreren dit feit met foto's van de stippelmot! Ook meldt de GGD een actie waarbij mogelijk processierupsen werden verwijderd in Zuid-Oost. Het zal nog wel enige tijd duren voordat de processierups zich zal manifesteren in het park.

Het spinsel van de stippelmot is trouwens helemaal ongevaarlijk voor mens en dier.

Ontwikkeling van de ecologische waarden in het Vondelpark is een van de kernpunten bij deze renovatie. We hebben er al veel over geschreven: oevers worden verlaagd en voorzien van hoge begroeiing, overal in de bosschages komen houtwallen, en overal zie je min of meer bijzondere kruiden groeien.
Twee gebieden krijgen bijzondere aandacht. Dat zijn de Schapenweide en de Koeweide. Deze waren enkele jaren geleden nog monotone grasvelden, nu worden ze ontwikkeld tot een biotoop met een grote verscheidenheid in natuurwaarden.
(Uitzondering is even de Schapenweide -deze is tijdelijk opgeofferd aan de belangen van de renovatie. Het is nu een opslagplaats van bouwmateriaal en hoge hopen zand, kiezel en aarde.)

Martin Melchers, de stadsecoloog van Amsterdam, heeft een prachtig plan voor deze twee gebieden opgezet. Naast plannen voor verdere ontwikkeling van deze gebieden, heeft hij een natuurpad ontworpen, die door de twee weides loopt en met elkaar verbindt. De plannen zijn heel gedetailleerd. In dit artikel is er meer over te lezen.
Enkele maanden geleden was er een presentatie van het plan tijdens een veldtocht. Iedereen was erbij, Martin zelf natuurlijk, een zware delegatie uit Oud-West, leden van het IVN, en Somicha Bouzitoun van de Werkgroep Natuur Vondelpark, alsmede enkele vrijwilligers van deze werkgroep. Hier werd in detail de uitwerking van het plan besproken. Veel hiervan is verwerkt in het kaartje bij bovengenoemd artikel.

Je zou dus denken dat een verstandig beheer door Oud-Zuid nu wel verzekerd is. Even wankelde dat vertrouwen door het incident tijdens de paddentrek, maar kennelijk kan het nog veel erger...

Toen de vrijwilligers van de werkgroep Natuur Vondelpark afgelopen woensdag bezig waren met het onderhoud aan het natuurpad op de koeweide, draaide er plotseling een shovel-achtige tractor met een zware stalen aanhanger de dichtbegroeide en bloeiende weide op. Aan een soort van robot-arm was een maaimachine met afzuiger gemonteerd, en die freesde het groen tot de bodem af en zoog het op door een soort van shredder in de metalen achterbak. Een natuurgids van de IVN, die de vrijwilligers die dag begeleidde keek ontzet toe. Volgens hem wordt op deze manier van maaien de kruiden de kans ontnomen om zaad te schieten, ook nesten, kleine dieren, insecten; alles wordt opgezogen en kapot gemalen. "Waarom doen ze dat op deze manier, zelfs in de bio-industrie is deze manier van maaien zeer omstreden?". In een paar uur was de hele koeweide leeg gemaaid. De beestjes die het maaien overleefd hadden kregen nu geen bescherming meer, en kraaien, reigers en ooievaars vonden er een gedekte tafel.
Het gras was al meteen afgevoerd, je zag alleen nog de diepe geulen van de tractorbanden.

Waarom dit zo snel en rigoureus moest gebeuren is ons niet duidelijk. Wij hebben commentaar gevraagd bij Oud-Zuid, maar tot nu toe geen antwoord gekregen.
Het lijkt er sterk op dat dit is gebeurd op verzoek van de Vrienden van het Vondelpark, omdat vanaf zaterdag de weide gereserveerd is voor de paarden van een van de bestuursleden, die tevens eigenaar is van de Hollandsche Manege. Dit wordt althans gemeld via hun nieuwsbrief.

Een aantal jaren geleden was het nog gebruikelijk om de weides in stroken te maaien, zodat er genoeg gelegenheid was voor kleine dieren schuilplaats te vinden, en voor de kruiden om zaad te schieten. In een volgend overleg met oud-Zuid zullen wij dit ter sprake brengen.

Reactie van Oud-Zuid

Een beetje verlaat door het Hemelvaartweekend kregen wij een reactie van Quirijn Verhoog, landschapsarchitect en als zodanig betrokken bij de ontwikkelingen in de koeweide:

Eefje Dekkers maakte de eerste foto van een van de ooievaarsjongen. De foto is gemaakt op 18 mei, half acht in de avond.
Eefje heeft een tijdlang het nest geobserveerd en maakte foto's van de activiteiten. Op de tweede foto brengt de ooievaar een stukje mos om het de jongen wat comfortabeler te maken.

Eefje Dekkers heeft vorig jaar al enkele spectaculaire foto's gemaakt. Deze zijn nog te zien in de fotogalerij. Zodra ik een toonbare hoeveelheid ooievaarsfoto's heb ontvangen open ik de 2009-ooievaarsgalerij. Heeft u mooie foto's gemaakt dan kunt u deze opsturen. Ze worden dan gepubliceerd onder de Creative Commons Licentie, met naamsvermelding van de fotograaf.